Dez concelleiros fronte a unha maioría que non existe
Democracia Ourensana gañou as eleccións do 28 de maio de 2023 co 33,8 % dos votos e 10 concelleiros, por diante do PP (7), o PSdeG (6) e o BNG (4). No pleno do 17 de xuño Jácome obtivo os votos dos seus dez edís; a candidatura socialista sumou tamén dez co apoio do BNG, e o PP votou o seu propio aspirante. Sen unha maioría alternativa, Jácome foi proclamado alcalde como cabeza da lista máis votada.
Catro anos antes chegara ao cargo como terceira forza, con sete concelleiros, grazas a un acordo co PP polo que DO votou a José Manuel Baltar para presidir a Deputación. Ese pacto rompeu en 2020, cando cinco concelleiros de DO denunciaron irregularidades nas contas do partido e foron expulsados. Desde entón, Jácome goberna sen socio e negocia cada votación.
O resultado é unha aritmética inestable. PP e BNG, con 11 votos, abondan para tombar as súas propostas cando o PSdeG se abstén, e as ausencias deciden plenos enteiros. Segundo o diario La Región, PP e PSdeG quendáronse como apoios ocasionais do alcalde: os socialistas facilitaron contas e créditos, e os populares abstivéronse en outubro de 2026 para aprobar unha peaxe nas termas das Burgas e, xunto ao PSdeG, para pagar 4,3 millóns polo servizo do lixo. O ton é outro problema: o 2 de outubro de 2026, despois de que o alcalde chamase «etarras» aos concelleiros do BNG, toda a oposición abandonou o salón e o pleno suspendeuse. As portavoces do PP e do PSdeG son Ana Méndez e Natalia González, e o do BNG, Luis Seara.
Un orzamento aprobado en outubro e a cidade que máis tarda en pagar
O Concello chegou ao outono de 2026 sen contas aprobadas para o ano. Un primeiro intento, vinculado en maio a unha cuestión de confianza, quedou invalidado, segundo a prensa local, pola falta do informe preceptivo da Intervención. O 1 de outubro Jácome logrou a aprobación definitiva do orzamento de 2026, de 127,8 millóns de euros, doce máis que o anterior grazas ás achegas do Estado e á suba das taxas de auga e lixo, e mobilizou 11,4 millóns para pagar facturas tramitadas sen consignación previa. A votación saíu adiante porque un concelleiro do PP estaba de viaxe e o PSdeG abandonou o pleno ao ver entrar un edil de DO que levaba semanas de baixa por unha grave doenza; así o goberno sumou os votos necesarios.
A situación de tesouraría é o principal problema da xestión. En xullo de 2026 o Concello tardaba 119,3 días de media en pagar aos seus provedores, catro veces o prazo legal, e acumulaba 28,58 millóns en facturas pendentes, segundo os datos de Facenda analizados por La Región: era a capital de provincia máis morosa de España. A débeda cos bancos, en cambio, é baixa, 2,9 millóns a finais de 2025. En outubro de 2026 os tribunais déronlles a razón a oito traballadores que reclamaban pluses de nocturnidade e festividade, e anularon parcialmente un concurso de 2024 para reforzar a Policía Local.
O Bono Comercio, a Rampa de Sás e os contratos en precario
A medida máis popular do mandato foi o Bono Comercio de 2023, un reparto de 100 euros por habitante para gastar en tendas da cidade. En outubro de 2026 Jácome quixo repetilo e convocou un pleno extraordinario para unha modificación de crédito de 10 millóns, pero a viceinterventora advertiu de que o expediente carecía de fiscalización. PP, PSdeG e BNG rexeitárono por 17 votos a 10, despois de que o alcalde admitise desde a tribuna que lles ocultara aos grupos o destino do diñeiro en 2023 e que non lle importaba que a medida lle dese votos.
Entre as obras, o goberno levou á Xunta de Goberno en setembro de 2026 a adxudicación, por 3,33 millóns, da humanización da Rampa de Sás, con treitos de ramplas mecánicas, e a do control de accesos da zona de baixas emisións da améndoa central por 750.000 euros, esta última mediante unha convalidación por se ter omitido a fiscalización previa. Varios servizos básicos funcionan con contratos vencidos: o pleno debateu en outubro un suplemento de 4,1 millóns para cubrir os sobrecustos de 2024 do autobús urbano, que presta servizo sen contrato en vigor, e a recollida do lixo está na mesma situación.
A oposición atribúe estes problemas á falta de planificación do goberno; Jácome culpa a Xunta e a Deputación, gobernadas polo PP, de bloquearen a cidade, e mantén disputas con ambas por proxectos como a nova praza de abastos e o transporte metropolitano. As municipais do 23 de maio de 2027 decidirán se DO conserva unha alcaldía que converteu Ourense na excepción da política galega.
Preguntas frecuentes
Quen é o alcalde de Ourense? Gonzalo Pérez Jácome, líder de Democracia Ourensana, alcalde desde o 15 de xuño de 2019 e reelixido en 2023.
Que partido goberna en Ourense? Democracia Ourensana, unha candidatura local, en minoría con 10 dos 27 concelleiros e sen socios estables.
Cantos concelleiros ten o Concello de Ourense? Vinte e sete: 10 de Democracia Ourensana, 7 do PP, 6 do PSdeG e 4 do BNG.
Cal é o orzamento de Ourense en 2026? É de 127,8 millóns de euros e recibiu a aprobación definitiva o 1 de outubro de 2026.
Cando son as próximas eleccións municipais en Ourense? O 23 de maio de 2027, xunto co resto de concellos de España.